B.C.D. DENGE YELEĞİ  (Can Yeleği) :

Önceleri can yeleği, daha sonraları denge yeleği, fenzy ismi altında veya B.C.D. yüzerliliği kontrol yeleği olarak değerlendirilerek sportif amaçla kullanılan bir ekipmanımız olmuştur. B.C.D.  Bucyancy Control Device İngilizce kelimelerinin baş harfleridir. Biz DENGE YELEGİ deyimini kullanacağız.

Denizaltı sporlarında, su üzerinde, su altında ve derinliğin her kademesinde yüzerliliği Sağlar. Amatör sporcular ve profesyonel dalgıçların da dalış güvenliği bakımından kullanılması son derece gerekli ve en önemli ekipmanlar arasında yer alır.

Bu kadar önemli bir ekipmanın da ayrı bir ders programı ve uygulamalı bir eğitimle öğretilmesinde yarar vardır. Aksi halde B.C.D. yeleklerin bilinçsiz ve eğitim görmeden kullanılırsa hayati tehlikesi vardır. Örneğin, kontrolsüz ve herhangi bir panik durumunda aniden şişirilerek çok hızlı su üzerine fırlama sonucu emboli olma, özellikle vurgun tahribatlarına yol açılmaktadır.

Bilindiği gibi, can yeleği ismini taşıdığı üzere, bir insanın hayatını garanti altına alan araçtır. Denge yeleğinin ayrı bir özelliği de, su üzerinde veya su altında izlenilmesi bakımından frapan, renkli veya fosforlu olanlar tercih edilmelidir. Özellikle aletli dalışlarda (Scuba dalıcılığında) kullanılması kesinlikle gerekmektedir. Bunun önemini kabul eden ülkeler can yeleksiz dalışlara izin vermemektedir.

Bugün dış ülkelerde ve ülkemizde çok değişik modelleri satılmaktadır. Bu konuda bilgisi ve deneyimi olan bir arkadaşınızdan bilgi edinmeden satın almamalısınız.

B.C.D. yeleğin başlıca özelliği şudur. Dalmadan önce su üzerinde şişirip dengenizi ve mevcut diğer aksesuarlarınızın yüzerliliğini de kontrol edilmesi gerekiyor. Denge yeleği suya girerken şişirilmiş olarak girilir. Dolayısıyla bu şekilde su üzerinde denge sağlanır ve dalışa geçilir.
 Su üzerine çıkıldığında yorgun olabilir veya bulunduğunuz yer sahilden veya teknenizden uzak da olabilir. Bu durumda dinlenmenize yardımcı olur ve su üzerinde uzun mesafeleri yorulmadan yüzmenizi sağlar. Bu nedenle su üzerine çıkıldığında denge yeleği şişirilmelidir. Özellikle, acil durumlarda ve herhangi bir tehlike karşısında hem sizi, hem birlikte dalış yaptığınız arkadaşınıza veya başka bir kimseye, hatta boğulmak üzere bulunan kişilere de yardımcı olabilir.

B.C.D. yeleği satın alırken son yeniliklerin yanı sıra, kullanışlı fakat aksesuarları fazla olmayanlar tercih edilmelidir. B.C.D yeleğinde dikkat edilmesi gereken özellikleri şöyle sıralayabiliriz.

B.C.D. yeleğinde bir hava hortumu, bir ağızlık (Maps) birde  hava valfi ilave edilmiştir. Şnorkele benzeyen bu ağızlıktan nefes alıp verilir. B.C.D. yeleği şişirmeye yarayan ikinci bir hava çıkış yeride ilave edilmiştir. Bu çıkışa kamçı denir. Regülatör ile yelek arasında kısa bir hava hortumudur.

Kamçı direk olarak regülatörün birinci kademesine monte edilmiş olup, ayrı bir düğmesi vardır. Bu düğmeye basıldığında dalış tüpünden direk hava verilerek B.C.D. yeleği şişirilmektedir. Birinci kademede bulunan (LP) Anlamı birinci kademeye bağlı düşük hava çıkışıdır.

Giderek gelişen bu sisteme CAN YELEĞI REGÜLATÖRÜ de diyebiliriz. Çünkü sistem itibariyle aynen regülatöre de benzemekte ve aynı sistem içeriğinde çalışmaktadır.

Yukarda sıralamaya çalıştığımız bu aksesuarların dışında can yeleklerine küçük bir hava tüpü monte edilmiş olanları da vardır. Bu tüpün özelliği üçüncü bir emniyettir.

Bu yelek türlerinin özelliği de şöyledir. Sephiye ayarlamanın yanı sıra herhangi bir tehlike karşısında bulunduğunuz derinlikten su üzerine çıkmak içinde kullanılır. Ancak tüp kullanırken hava vanası yavaşça açılarak can yeleği yavaş yavaş şişirilerek çıkış yapılmalıdır. Aksi halde yeleğin aniden şişmesi ve su üzerine fırlama sonucu akciğerlerde emboli ve vurgun tahribatına yol açmaktadır.  

Her üç sistemin de şişirilmesinde kullanılan düğmesi vardır. Bu düğmeye basıldığında tek yönde çek valf sistemiyle çalışmaktadır. Ayrıca yelek fazla şişirildiğinde patlamaması içinde önlem alınmış ve OTOMATİK TAHLİYE VALFİ ilave edilmiştir.

Aslında bu alanda yarışan firmalar B.C.D. yeleklerine yeni yeni buluşlar ve ilaveler de yapmakta balıkadamların hizmetine sunmaktadır.

Teknolojinin yenilikleri arasında yer alan can yeleklerin son yıllarda üstün performanslı, batmaz özellikleri, hızlı egzost, ağız yoluyla ve dalış tüpüyle şişirilen BC ye hava akışını sağlayan yenilikleri de görebiliyoruz. Bu araçlar  yeterli bilgi edinmeden alınmamalıdır. Kolay ve kullanışlı olanlar tercih edilmelidir.

Her dalıştan sonra, hem dışı, hem de içi bol tatlı su ile yıkanmalıdır. Ayrıca B.C.D. yeleği havasız bırakılmamalıdır. Kısmen şişirilerek muhafaza edilmelidir. Aksi halde uzun süre kullanılmadığında yapışması ve deforme olması söz konusudur

DALGIÇ BIÇAGI :

Paslanmaz metalden imal edilmiş olmalıdır. Tek veya çift ağızlı olabilir.Bir tarafı testere,2 ağızlı bıçak tercih edilir. Kılıfın bıçağı iyi bir şekilde muhafaza etmesi,fakat çabuk çıkarılmasına imkan verecek şekilde olması gerekir. Can yeleği,kalça, elbise üstünde taşınabilir.Asla ağırlık kemeri üzerinde taşınmaz. Bıçak bacağın iç kısmına takılmalıdır. Aletli dalışlarda dalgıç bıçağının bacağın iç kısmına takılmasından gaye şudur. Serbest çıkış egzersizlerinde veya herhangi bir tehlike karşısında ağırlık kemerini atıp su yüzeyine çıkmak istendiğinde, ağırlık kemerin dalgıç bıçağına takılmaması ve dipteki nesnelere takılmamasıdır.

Dalgıç bıçağı hiçbir zaman bir silah olarak düşünülmemelidir. Deniz altında bir tehlike karşısında korunmak, kesmek, kazmak maksadıyla kullanılır. Bazı modellerde bulunan metrik işaretler ile ölçme ve benzeri işlerde kullanılmaktadır.

Dalıştan sonra tatlı suyla temizlenmeli ve ince bir yağ tabakasıyla yağlanarak depolanmalıdır.

DERİNLİK GÖSTERGESİ :

Sualtı sporcularının dalış sırasında kullanması gereken en önemli ekipmanlarından birisi de DERİNLİK GÖSTERGESİ dir. Her dalışta o dalıcının deniz altında belirli derinlikte kalabilmesi, özellikle uzun süreli dalışlarda dekomprasyon cetvellerinde belirlenen kademelerde ve hangi metrelerde duracağını belirlenmesinde kullanılır. Doğru işleyip işlemediği her altı ayda bir veya şüphelenildiğinde basınç odasında kontrol edilmelidir.  Sınırlı görüş olan yerlerde kolaylıkla görmek için fosforlu kadran konmuştur.

Helyum gazı ve yağ sistemi ile çalışan göstergeler de vardır. Bu saatlerde çevre basıncına ve inilen derinliğe göre çalışmakta olup daha hassas ve dayanıklıdır. Aslında hassas ve dayanıklı olan bu göstergeler pahalı olmakla beraber çevre basıncına dayanıklı olduğu gibi, paslanma ve oksitlenme tehlikesine karşı da uzun ömürlüdür. Bu sistemle çalışan derinlik göstergeleri her amatörün ve profesyonel dalıcının kullanabileceği modellerdir.

DALIŞ SAATİ :

Sualtı sporu yapan her dalıcının, hatta her yüzücünün Balıkadam saati kullanması zorunlu olup, böyle bir zaman saatine ihtiyacı vardır.

Uzun süreli yüzmelerde, özellikle aletli dalışlarda deniz altında belirli derinliklerde kalma zamanı sınırlıdır. Kısa zaman sınırlarının sualtında bilinmesi bakımından önemlidir.

Aletli dalışlarda deniz altında kalma zamanların önceden belirlenmesi ve bir program dahilinde dalışların organize edilmesinde çok büyük payı vardır. Bu nedenle dalış zamanı, çıkış zamanı, eğer dekomprasyona girilmiş ise, bekleme kademelerinde yapılacak duraklama zamanlarının d Bu saatler saat camı etrafında bir daire şeklinde çerçevesi olup, etrafı da 60 dakikaya bölünmüş zaman birimine ayrılmıştır.
Bundan amaç şudur. Uygulanacak dalış zamanını bu çerçeve üzerinden dakika olarak ayarlanmakta ve kaç dakikalık bir dalış yapılacaksa o dalışı kontrol altına almaktadır. Bu tür saatler de en azından, 100 veya 150 Atm. testli ve gerçek basınca da dayanıklı  olmalıdır.
Son yıllarda yeni çıkan ve 200 Atm. testli elektronik saatler de imal edilmiştir. Bu     saatler dalış zamanlarını da kontrol etmesi, ayrıca alarm sisteminin bulunması ve dalış programına göre ayarlandığı zaman da bir ikaz sesi ile dalıcıyı uyarması bakımından ideal olmaktadır. Her dalıştan sonra, diğer araçlarınız gibi bol tatlı su ile yıkanmalıdır.

YÜZ MASKESİ :

Öncelikle dalgıcın göz ve burnunu sudan korumak için amaçlanmıştır. Su üzerinde yüzerken ve dalışlarınız sırasında, deniz altını net görme olanağını sağlar.Bilindiği gibi, çıplak gözle su altında şekil ve cisimler net görülmemektedir. Bunun nedeni, çıplak göze suyun değmesi bunun yanısıra güneş ışınların suda kırılmasıyla cisimlerin fluğ veya bir siluet gibi görünmesine yol açar. Bu nedenle denizaltında net görebilmemiz için bir hava tabakasına ihtiyaç vardır. Dolayısıyla maske, göz ile su arasında bir hava boşluğu sağlamakta olup, bu hava boşluğu sayesinde su altını net bir şekilde görebilmekteyiz.

Maske camı yüze yakın olmalıdır. Maske camı ile göz arasındaki boşluk ne kadar kısa mesafede olursa, görüş alanı da o kadar fazla olur. Ayrıca su altında değişen derinliklere göre burundan maske içine daha az hava verme olanağı sağlar. Dolayısı ile az hava sarfiyatı olur.
Maskenin kauçuk kısmı yüzümüzü rahatsız etmeyecek kadar yumuşak ve denizin yıpratıcı özelliğine karşı dayanıklı olmalıdır. Ayrıca kırılmayan camdan (TEMPERED) olması tercihlerin başında yer alır.
Maske, neopren, kauçuk karışımı veya lastikten imal edilmektedir.

Maske üç ayrı parçadan oluşmaktadır. Bunlar yüz kısmına gelen bölümler ve cam, bu camı da maskede tutmaya yarayan bir çerçeve, bu çerçeveyi birbirine bağlayan iki kilit tokasıdır.

MASKE SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Alın ve üst dudağı kapsayan, ağzı serbest bırakan geniş görüş alanı olan, basınç ayarlamak için burun yeri bulunan ve camı yüze yakın olanlar tercih edilmelidir. Maske yüze göre olmalı ve yüze oturmalıdır. Maske kayışını başınıza geçirmeden önce maskeyi yüze oturtun, eğer maske yüze göre ve tam oturduysa, burundan içinize derin bir nefes alın bu durumda maske içinde bulunan hava, akciğerlerimize girer ve maske için den boşalan hava (Vakum yoluyla) maskeyi yüzde tutacaktır. Eğer maske yüze göre değilse veya herhangi bir yerinden maske içine hava girerse o maske yüzümüzden düşer. Bu durumda başka bir maskeyi deneyebilirsiniz.

Ayrıca tahliye valfi bulunan maskeler vardır. Ancak burunluk kısmında bulunan tahliye valfi maskeler kısa zamanda arıza yaparak su sızdırmaktadır. Bu nedenle, pek tercih edilmemektedir.